Οι νέες παρεμβάσεις σε Ελλάδα και Ευρώπη για τον περιορισμό του Airbnb και την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης.
Σε εγχώριο και ευρωπαϊκό επίπεδο σχεδιάζονται νέες ρυθμιστικές παρεμβάσεις με στόχο τον περιορισμό της βραχυχρόνιας μίσθωσης-Airbnb, η οποία αποτελεί βασικό παράγοντα επιδείνωσης της στεγαστικής κρίσης.
Στη χώρα μας, όπου βρίσκεται ήδη σε εφαρμογή ένα πλέγμα περιορισμών, οι κανόνες για τα Airbnb οδεύουν προς περαιτέρω αυστηροποίηση. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προωθεί μέτρα υποστήριξης των κρατών-μελών, ώστε να καλυφθεί το μεγάλο έλλειμμα κατοικιών και να αμβλυνθεί η στεγαστική κρίση.
Τα τελευταία χρόνια, στα μεγάλα ελληνικά αστικά κέντρα, πολλοί ιδιοκτήτες στράφηκαν στη βραχυχρόνια μίσθωση αναζητώντας επιπλέον εισόδημα, γεγονός που ωστόσο συρρίκνωσε δραματικά τη διαθεσιμότητα σπιτιών για μακροχρόνια ενοικίαση σε προσιτές τιμές. Ακόμη και οι «κλειστές» κατοικίες που σταδιακά επιστρέφουν στην αγορά με χαμηλότερους ρυθμούς, συχνά διατίθενται ξανά ως Airbnb ή τουριστικό κατάλυμα, αντί να καλύψουν τις πάγιες ανάγκες των πολιτών.
Τα πρόστιμα, τα μέτρα και τα σενάρια
Υπενθυμίζεται ότι για το διάστημα από 1η Ιουλίου έως 31 Δεκεμβρίου 2026, παραμένει σε ισχύ ο περιορισμός για τις νέες εγγραφές στο Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Διαμονής όσον αφορά ακίνητα στην Α’ Δημοτική Κοινότητα του Δήμου Θεσσαλονίκης. Σε όσους παραβαίνουν την εντολή, επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο ίσο με το 50% του εισοδήματος.
Επιπρόσθετα, όσα ακίνητα βρίσκονται στις απαγορευμένες περιοχές σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη και διαγράφονται από το Μητρώο, δεν μπορούν να ενταχθούν εκ νέου τουλάχιστον μέχρι το τέλος του 2026. Εφόσον εντοπιστεί νέα παράβαση μέσα στο ίδιο φορολογικό έτος, μετά την επιβολή του πρώτου προστίμου, η κύρωση γίνεται εξοντωτική, με το ελάχιστο ποσό να διαμορφώνεται στις 40.000 ευρώ.
Επειδή όμως τα υφιστάμενα μέτρα δείχνουν ότι δεν είναι αρκετά, ενόψει ΔΕΘ υπάρχουν στο τραπέζι προτάσεις για να ελεγχθεί η ανεξέλεγκτη ανάπτυξη της βραχυχρόνιας μίσθωσης. Στα σενάρια που εξετάζονται συγκαταλέγονται η καθιέρωση διαφορετικού φορολογικού καθεστώτος, η εισαγωγή αδειοδοτικών απαιτήσεων ή τελών σε περιοχές υψηλής ζήτησης. Ταυτόχρονα, εξετάζεται η νέα παράταση κατά ένα έτος του απαγορευτικού στο κέντρο της Θεσσαλονίκης και στα τρία πρώτα διαμερίσματα του δήμου της Αθήνας, αλλά και η επέκταση του μέτρου σε νησιά της χώρας με έντονο πρόβλημα στέγασης.
Αξίζει να σημειωθεί πως η κυβέρνηση έχει θεσπίσει φορολογικά κίνητρα για όσους ιδιοκτήτες βγάζουν ακίνητα από τη βραχυχρόνια μίσθωση και τα διαθέτουν μακροχρόνια, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Το σχετικό πλαίσιο προβλέπει απαλλαγή από φόρο εισοδήματος για 36 μήνες σε ορισμένες νέες μισθώσεις.
Εποχή Affordable Housing Act στην ΕΕ
Η Ελλάδα δεν αποτελεί φυσικά τη μοναδική χώρα με ζήτημα στεγαστικής κρίσης εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γι’ αυτό και η Κομισιόν προετοιμάζει νέα νομοθεσία για να βοηθήσει τα κράτη-μέλη που αντιμετωπίζουν ελλείψεις. Η πρωτοβουλία φέρει τον τίτλο Affordable Housing Act (ΑΗΑ) και αποτελεί ταυτόχρονα την «απάντηση» της Κομισιόν απέναντι στην κριτική ότι επέδειξε μεγάλη ολιγωρία στο συγκεκριμένο θέμα.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ των Financial Times, το ΑΗΑ θα καθορίζει τα κριτήρια που θα μπορούν να χρησιμοποιούν οι πόλεις και οι περιφέρειες για την επιβολή αναλογικών μέτρων ενάντια στις στεγαστικές πιέσεις. Σε αρκετές πόλεις της Ευρώπης, η κατάσταση για τους ντόπιους είναι πάρα πολύ δύσκολη. Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα είναι η Βαρκελώνη, η οποία έχει ξεκαθαρίσει ότι μέχρι το 2028 σκοπεύει να καταργήσει πλήρως τις ενοικιάσεις κατοικιών σε τουρίστες.
Αντίστοιχη περίπτωση είναι και η Τοσκάνη, όπου το περιφερειακό δικαστήριο αποφάνθηκε υπέρ του δημοτικού συμβουλίου της Φλωρεντίας που ζητούσε την παύση της βραχυχρόνιας μίσθωσης. Ωστόσο, ιδιοκτήτες ακινήτων και επιχειρήσεις του κλάδου υποστηρίζουν πως αυτές οι απαγορεύσεις παραβιάζουν την ελευθερία παροχής υπηρεσιών που προστατεύεται από το ευρωπαϊκό δίκαιο.
Σε ολόκληρη την ΕΕ, οι τιμές των κατοικιών αυξήθηκαν κατά σχεδόν δύο τρίτα μεταξύ 2015 και 2025, ενώ τα ενοίκια ενισχύθηκαν περισσότερο από ένα πέμπτο την ίδια περίοδο, σύμφωνα με τη Eurostat. Σε πολλά κράτη-μέλη, η άνοδος των τιμών των σπιτιών ξεπέρασε ταχύτερα τα εισοδήματα των νοικοκυριών, αφήνοντας τις νεότερες γενιές εκτός αγοράς κατοικίας. Βασική αιτία παραμένει η υστέρηση στην προσφορά, η οποία δεν ακολουθεί την αυξανόμενη ζήτηση εξαιτίας των πολεοδομικών περιορισμών, ιδιαίτερα στις πυκνοκατοικημένες αστικές περιοχές.
| Σας άρεσε; Πατήστε... |
|---|