Το γουρουνίσιο γάλα υπάρχει, αλλά δεν έγινε ποτέ ανθρώπινη συνήθεια. Όχι επειδή είναι απαγορευμένο ή επικίνδυνο, αλλά επειδή η γουρούνα δεν είναι πρακτικά γαλακτοπαραγωγικό ζώο.
Γιατί πίνουμε αγελαδινό και κατσικίσιο γάλα αλλά ποτέ γουρουνιού;
Αν ο άνθρωπος κατάφερε να κάνει την αγελάδα, την κατσίκα και την προβατίνα καθημερινή πηγή γάλακτος, γιατί δεν έκανε το ίδιο και με τη γουρούνα; Γιατί στα ψυγεία βρίσκουμε αγελαδινό, κατσικίσιο, πρόβειο γάλα, ακόμα και πιο σπάνια γάλατα από καμήλα ή βουβάλι, αλλά ποτέ γάλα γουρουνιού;
Η απάντηση δεν κρύβει κάποιο μεγάλο μυστήριο, ούτε κάποια σκοτεινή απαγόρευση της φύσης. Το γουρουνίσιο γάλα δεν είναι απλώς κάτι που ο άνθρωπος «ξέχασε» να αξιοποιήσει. Είναι κάτι που δεν τον συνέφερε ποτέ να αξιοποιήσει. Η γουρούνα, όσο χρήσιμη κι αν αποδείχθηκε για την κτηνοτροφία ως ζώο κρεοπαραγωγής, δεν έγινε ποτέ πραγματικό γαλακτοπαραγωγικό ζώο.
Και ο λόγος είναι σκληρά πρακτικός. Δεν αρμέγεται εύκολα.
Η αγελάδα είναι σχεδόν η «βρύση» της κτηνοτροφίας. Παράγει μεγάλες ποσότητες γάλακτος, μπορεί να αρμέγεται συστηματικά, έχει μαστό που επιτρέπει εύκολη συλλογή και έχει εξημερωθεί επί αιώνες γύρω από αυτήν ακριβώς τη χρήση. Η κατσίκα, από την άλλη, είναι μικρότερη, πιο λιτή, πιο ανθεκτική, δίνει λιγότερο γάλα από την αγελάδα, αλλά αρκετό για να έχει αξία. Και η προβατίνα, με το πλούσιο γάλα της, έγινε βάση για τυριά, γιαούρτια και ολόκληρες διατροφικές παραδόσεις.
Η γουρούνα όμως δεν λειτουργεί έτσι. Έχει πολλές μικρές θηλές, σχεδιασμένες για να θηλάζουν ταυτόχρονα πολλά γουρουνάκια. Δεν έχει έναν μαστό εύκολο στη διαχείριση, ούτε προσφέρει γάλα με ροή που βολεύει τον άνθρωπο. Το σώμα της είναι φτιαγμένο για μια πολυμελή γέννα, όχι για τον άνθρωπο που θέλει να βάλει κουβά από κάτω και να γεμίσει μπουκάλια.
Υπάρχει και κάτι ακόμα πιο βασικό: η γουρούνα «κατεβάζει» γάλα για πολύ σύντομα χρονικά διαστήματα. Το γάλα της δεν ρέει με τον τρόπο που ρέει της αγελάδας ή της κατσίκας. Η έκκριση ενεργοποιείται κυρίως όταν θηλάζουν τα μικρά της και κρατά ελάχιστα. Άρα ο άνθρωπος θα έπρεπε να συγχρονιστεί με μια διαδικασία γρήγορη, δύσκολη, άβολη και σχεδόν εχθρική προς την οργανωμένη παραγωγή.
Με απλά λόγια, για να πάρεις γάλα από γουρούνα, πρέπει να μπεις σε μια μάχη που δεν αξίζει τον κόπο.
Και η μάχη αυτή δεν είναι μόνο τεχνική. Είναι και συμπεριφορική. Η γουρούνα που έχει μικρά μπορεί να γίνει εξαιρετικά προστατευτική και επιθετική. Δεν είναι η κατσίκα που θα τη δέσεις και θα την αρμέξεις σχετικά ήρεμα. Δεν είναι η αγελάδα που επί γενιές έχει επιλεγεί και εκτραφεί για να ανέχεται το άρμεγμα. Είναι ένα δυνατό, βαρύ ζώο, με ένστικτο μητρότητας που δεν επιτρέπει εύκολα παρεμβάσεις.
Ακόμα κι αν κάποιος καταφέρει να τη χειριστεί, το αποτέλεσμα δεν δικαιώνει την προσπάθεια. Η ποσότητα γάλακτος που μπορεί να συλλεχθεί είναι πολύ μικρή σε σχέση με τον κόπο, το ρίσκο και τον χρόνο. Η κτηνοτροφία, όσο κι αν στηρίζεται στην παράδοση, είναι πάντα και οικονομία. Κανείς δεν επενδύει σε ζώο που του δίνει ελάχιστο προϊόν με τεράστια δυσκολία, όταν δίπλα του έχει αγελάδες, κατσίκες και πρόβατα που προσφέρουν πολύ πιο εύκολη και σταθερή παραγωγή.
Το γουρουνίσιο γάλα έχει πλούσια σύσταση, με αρκετά λιπαρά, αλλά αυτό από μόνο του δεν αρκεί. Ένα γάλα για να γίνει μέρος της ανθρώπινης διατροφής πρέπει να μπορεί να παραχθεί, να αποθηκευτεί, να μεταποιηθεί, να γίνει τυρί, γιαούρτι, βούτυρο ή καθημερινό ρόφημα. Το γάλα της γουρούνας δεν μπήκε ποτέ σε αυτήν την αλυσίδα, γιατί στην πράξη δεν υπήρχε σοβαρός τρόπος να φτάσει εκεί.
Γι’ αυτό και δεν δημιουργήθηκε ποτέ πολιτισμός γύρω από το γουρουνίσιο γάλα. Δεν εμφανίστηκαν χωριά με τυριά από γουρούνα. Δεν χτίστηκαν διατροφικές συνήθειες πάνω του. Δεν έγινε προϊόν αγοράς. Ο άνθρωπος, όταν εξημέρωνε τα ζώα, δεν διάλεγε μόνο με βάση το τι είναι θεωρητικά δυνατό. Διάλεγε με βάση το τι είναι χρήσιμο, αποδοτικό και επαναλαμβανόμενο.
Το γουρούνι του έδωσε κρέας, λίπος, ανθεκτικότητα, γρήγορη αναπαραγωγή και δυνατότητα εκτροφής με σχετικά απλή τροφή. Η αγελάδα και η κατσίκα του έδωσαν γάλα. Κάθε ζώο μπήκε στο ανθρώπινο τραπέζι από διαφορετική πόρτα.
Υπάρχει βέβαια και η πολιτισμική πλευρά. Σε πολλούς λαούς το γουρούνι θεωρήθηκε ακάθαρτο ή θρησκευτικά απαγορευμένο. Όμως αυτό δεν είναι η βασική αιτία που δεν πίνουμε γουρουνίσιο γάλα. Ακόμα και σε κοινωνίες που κατανάλωναν κανονικά χοιρινό, το γάλα της γουρούνας δεν έγινε ποτέ διατροφική συνήθεια. Άρα το πρόβλημα ήταν πρωτίστως πρακτικό και παραγωγικό, όχι μόνο πολιτισμικό.
Sportine.gr
| Σας άρεσε; Πατήστε... |
|---|
loading...