Η εφιαλτική επιστροφή των διεθνών τιμών του πετρελαίου σε τριψήφια επίπεδα και η κλιμακούμενη γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή έχουν θέσει την ελληνική κυβέρνηση σε κατάσταση ύψιστου συναγερμού, καθώς αναζωπυρώνονται οι φόβοι για ένα νέο, επώδυνο ενεργειακό σοκ. Με την τιμή του βαρελιού να «φλερτάρει» επικίνδυνα με τα 100 δολάρια και τις διεθνείς αγορές ενέργειας να κινούνται σε ένα καθεστώς πρωτοφανούς αβεβαιότητας, το οικονομικό επιτελείο βρίσκεται ξανά αντιμέτωπο με ένα γνώριμο αλλά εξαιρετικά δύσκολο σενάριο. Η ανάγκη να προληφθεί ένα νέο κύμα ακρίβειας, προτού αυτό περάσει στην καθημερινότητα των νοικοκυριών και την παραγωγική βάση της χώρας, αποτελεί την απόλυτη προτεραιότητα του Μεγάρου Μαξίμου για τις επόμενες ημέρες.
Η επιστροφή της «εργαλειοθήκης» του 2022 στο προσκήνιο
Η κυβέρνηση έχει ήδη ανασύρει από το «συρτάρι» την εργαλειοθήκη που χρησιμοποιήθηκε κατά την προηγούμενη ενεργειακή κρίση του 2022, με το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους να έχει επεξεργαστεί και κοστολογήσει διάφορα σενάρια παρέμβασης. Στο επίκεντρο αυτού του σχεδιασμού βρίσκεται η επαναφορά μέτρων όπως το Fuel Pass και το Power Pass, καθώς και ορισμένες νέες πρωτοβουλίες που αναμένεται να εξειδικευτούν το αμέσως επόμενο διάστημα. Ωστόσο, η εφαρμογή αυτών των μέτρων δεν θα είναι άμεση, καθώς η κυβέρνηση επιλέγει μια στάση αναμονής προκειμένου να υπάρξει μια σαφέστερη εικόνα για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Οι διακυμάνσεις είναι ακραίες, καθώς μόλις χθες η τιμή του αργού άγγιξε κάποια στιγμή τα 120 δολάρια το βαρέλι, για να υποχωρήσει αργότερα κάτω από τα 90 δολάρια, γεγονός που αποδεικνύει τη νευρικότητα των αγορών.
Μέτωπο κατά της αισχροκέρδειας και πλαφόν στο κέρδος
Πρώτος και άμεσος στόχος της κυβέρνησης, πριν από οποιαδήποτε χορήγηση επιδομάτων, είναι η αντιμετώπιση φαινομένων αισχροκέρδειας στην αγορά καυσίμων. Το ζήτημα αυτό κυριάρχησε στη χθεσινή σύσκεψη του Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, με τους συναρμόδιους υπουργούς Ενέργειας και Ανάπτυξης. Η επιβολή πλαφόν στο περιθώριο κέρδους των εταιρειών εμπορίας και των πρατηριούχων είναι ένα από τα μέτρα που θεωρούνται «κλειδωμένα» και αναμένεται να ανακοινωθούν εντός της εβδομάδος, αμέσως μετά την επιστροφή του Πρωθυπουργού από το Παρίσι. Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, σε πρόσφατη παρέμβασή του, ξεκαθάρισε ότι η στάση της κυβέρνησης θα είναι αδιαπραγμάτευτη απέναντι σε όσους επιχειρήσουν να εκμεταλλευτούν τη γεωπολιτική αστάθεια για να κερδοσκοπήσουν εις βάρος των καταναλωτών. Υπογράμμισε μάλιστα ότι η κυβέρνηση θα κινηθεί ταχύτατα και αποφασιστικά, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα προς την αγορά.
Οι μεγάλες ανατροπές στον κρατικό Προϋπολογισμό του 2026
Αξίζει να σημειωθεί ότι οι τρέχουσες εξελίξεις ανατρέπουν σε μεγάλο βαθμό τις βασικές παραδοχές πάνω στις οποίες στηρίχθηκε ο φετινός προϋπολογισμός. Οι προβλέψεις για το 2026 είχαν βασιστεί σε μια μέση τιμή πετρελαίου περίπου στα 62 δολάρια το βαρέλι, μια εκτίμηση που πλέον φαντάζει εξαιρετικά αισιόδοξη, καθώς οι τιμές κινούνται σε πολύ υψηλότερα επίπεδα και απειλούν να παραμείνουν εκεί για μεγάλο διάστημα. Αυτή η ανατροπή αναγκάζει το Γενικό Λογιστήριο να ενεργοποιήσει ένα σχέδιο προληπτικής παρακολούθησης της κατάστασης, ενώ κυβερνητικά στελέχη διευκρινίζουν ότι η βασική κατεύθυνση δεν είναι η λήψη γενικευμένων και οριζόντιων μέτρων, αλλά στοχευμένων παρεμβάσεων που θα αφορούν κυρίως τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις που πλήττονται περισσότερο από το αυξημένο ενεργειακό κόστος.
Στρατηγική ανάσχεσης του πληθωριστικού κύματος στη βιομηχανία
Στο τραπέζι των συζητήσεων βρίσκεται η ανάγκη να περιοριστεί το ενεργειακό κόστος για τη βιομηχανία και την παραγωγή, προτού οι αυξήσεις περάσουν σε ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα και τροφοδοτήσουν ένα νέο κύμα πληθωρισμού που θα ήταν καταστροφικό για την οικονομία. Το ζήτημα αυτό δεν αφορά μόνο την Ελλάδα, αλλά ολόκληρη την Ευρώπη, και αναμένεται να τεθεί ψηλά στην ατζέντα των συζητήσεων στις Βρυξέλλες. Κομβική ημερομηνία θεωρείται η 19η Μαρτίου, όταν θα συνεδριάσουν οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης, καθώς τότε θα υπάρχει μια πληρέστερη εικόνα για την πορεία των τιμών και θα μπορέσουν να ληφθούν αποφάσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο για τον συντονισμό των μέτρων στήριξης.
Το κρίσιμο χρονοδιάγραμμα των επόμενων δεκαπέντε ημερών
Προς το παρόν, η ελληνική κυβέρνηση διαμηνύει ότι η κατάσταση παρακολουθείται στενά και ότι υπάρχει ετοιμότητα για όλα τα σενάρια. Οι επόμενες 15 ημέρες θεωρούνται καθοριστικές για την εξέλιξη της κρίσης. Αν διαπιστωθεί ότι οι αυξήσεις στις διεθνείς τιμές μεταφέρονται σταδιακά και μόνιμα στη λιανική αγορά, τότε η ενεργοποίηση του Fuel Pass και του Power Pass θα πρέπει να θεωρείται δεδομένη. Αντίθετα, η επαναφορά ευρύτερων επιδομάτων κατανάλωσης, όπως το Market Pass, δεν συγκεντρώνει πολλές πιθανότητες στην παρούσα φάση, καθώς η δημοσιονομική πειθαρχία παραμένει στο προσκήνιο. Το αν θα χρειαστεί να ενεργοποιηθεί ολόκληρη η «εργαλειοθήκη» θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια και την ένταση της κρίσης στη Μέση Ανατολή, με την κυβέρνηση να υπόσχεται γρήγορα αλλά όχι πρόχειρα αντανακλαστικά, όπως ακριβώς έπραξε και κατά τη διάρκεια της πανδημίας αλλά και στην ενεργειακή κρίση του 2022.
athensmagazine.gr
| Σας άρεσε; Πατήστε... |
|---|